Czym jest pseudologia fantastica
NIE jest oddzielną diagnozą w DSM-5. Najczęściej kontekst:
- Antisocial Personality Disorder
- Narcissistic Personality Disorder
- Borderline Personality Disorder
- Histrionic Personality Disorder
- Trauma rozwojowa + niska samoocena
- ADHD z impulsywnością
- Bipolar disorder w manii
- Munchausen syndrome (specyficzne - rola chorego)
Charakterystyka:
- Kłamstwo bez wyraźnego celu / korzyści
- Powtarzalność, kompulsywność
- Często fantastyczne treści (sukcesy, bogactwo, dramatyczne historie)
- Klient częściowo wierzy własnym kłamstwom
- Wstyd po wyłapaniu, ale niemożność kontroli
Skąd się bierze
1. Trauma rozwojowa. Kłamstwo jako narzędzie przetrwania w chaotic family. Powiązane: DDA, Narcystyczny rodzic.
2. Niska samoocena ekstremalna. "Prawdziwa wersja mnie nie wystarcza". Powiązany temat: Niska samoocena.
3. Zaburzenia osobowości. Często jako pierwsza linia mechanism.
4. Impulse control problemy. Powiązane z ADHD, OCD.
5. Wczesna reinforcement. Kłamstwa "działały" - uniknąłeś kary, dostałeś uwagę.
6. Wzorzec rodzinny. Rodzic kłamliwy - modelowanie.
7. Brain injury w rzadkich przypadkach (frontal lobe damage).
Pierwsza linia
1. Psychiatra - diagnostyka. Wykluczenie/identyfikacja zaburzeń osobowości, ADHD, bipolar. Decyzja o leczeniu farmakologicznym przy współwystępujących diagnozach.
2. Psychoterapia długoterminowa - KLUCZOWA. Polecane:
- Psychoterapia psychodynamiczna (głębokie wzorce)
- Schema Therapy (Young) - schemat "defectiveness"
- DBT (przy borderline)
- Mentalization-Based Therapy (Fonagy)
- Transference-Focused Psychotherapy (przy NPD)
Czas: 2-5+ lat. To nie jest "krótka praca".
3. Family therapy jeśli wzorzec wpływa na związek/rodzinę.
4. Programy resocjalizacji przy ASPD elementach.
Co NIE zadziała
- "Po prostu przestań kłamać" - niemożliwe bez głębszej pracy
- Konfrontacje rodzinne - często wzmacniają
- Hipnoterapia jako jedyna interwencja - niewystarczająca
- Krótkoterminowy coaching - nie dotyka wzorca
- Książki samopomoc bez profesjonalnej pomocy
Gdzie hipnoterapia może być pomocna (uzupełnienie)
Hipnoterapia NIE jest pierwszą linią. Jako uzupełnienie psychoterapii długoterminowej w niektórych obszarach:
- Wstyd toksyczny. Powiązany temat: Wstyd toksyczny
- Niska samoocena
- Trauma rozwojowa w ramach trauma-aware
- Hiperaktywacja chroniczny
- Kotwica zasobów - autentyczna wartość siebie
Co robić jeśli rozpoznajesz to u siebie
- Konsultacja u psychiatry - krok 1
- Psychoterapia długoterminowa - krok 2
- Cierpliwość - wzorzec budował się latami, zmiana też lata
- Bliscy - szczerość o procesie (nie detalach)
- Akceptacja: "jestem osobą która pracuje nad tym wzorcem", nie "jestem kłamcą"
Co robić jeśli partner / bliska osoba
- Nie ratuj - to jego/jej proces
- Granice własne - co jesteś gotowy znosić, czego nie
- Nie akceptuj odpowiedzialności za jego/jej kłamstwa
- Własna terapia - szczególnie jeśli zaburzenia osobowości w parze
- Decyzja o związku - ważka. Wymaga długiego czasu i często terapii par + indywidualnej
Książki
- Charles Ford - "Lies! Lies!! Lies!!! The Psychology of Deceit"
- Lundy Bancroft - "Why Does He Do That" (przy ASPD/NPD partnera)
- Sandra L. Brown - "Women Who Love Psychopaths"
- Wendy Behary - "Disarming the Narcissist"
Praktyczne info
Gabinet - Gdańsk-Letnica. Z klientami z tym wzorcem pracuję tylko jako uzupełnienie psychoterapii długoterminowej. Pierwsza konsultacja 30 min bezpłatnie. Sesje stacjonarnie / online / dojazd (Trójmiasto). Pełen cennik: oferta →
Wzorzec można zmienić - wymaga długoterminowej pracy
Z psychiatrią + psychoterapią + cierpliwością - można odbudować autentyczność.
Zobacz pełną ofertę →Telefon Zaufania w Kryzysie 116 123. Tekst nie jest poradą medyczną.