Czym jest krytyka ciała i jak działa
Ciało shaming = krytyczne komentowanie wyglądu. Może być:
- Bezpośredni - "tłusta", "chuda", "brzydka"
- Pasywno-agresywny - "wyglądasz lepiej niż ostatnio"
- "Concern trolling" - "martwię się o Twoje zdrowie"
- Komentarze "neutralne" z subtekstem oceny
- Porównywanie - "twoja siostra ma lepszą sylwetkę"
- Nieproszone porady żywieniowe
Częste źródła:
- Rodzice (matka szczególnie wpływowa na córkę, ojciec na syna)
- Rodzeństwo
- Rówieśnicy szkolni (bullying)
- Partner / partnerka
- Media + reklamy
- Media społecznościowe (Instagram, TikTok)
Skutki w dorosłości
- Negative obraz ciała chroniczny
- Niska samoocena. Powiązany temat: Niska samoocena
- Wewnętrzny krytyk z głosem rodzica. Powiązany temat: Wewnętrzny krytyk
- Wstyd toksyczny. Powiązany temat: Wstyd toksyczny
- Zaburzenia jedzenia (anoreksja, bulimia, ortoreksja, BED). Powiązane: Ortoreksja, Emocjonalne objadanie
- Dysmorfofobia (BDD). Powiązany temat: Bigoreksja/BDD
- Lęk seksualny / lęk intymności. Powiązany temat: Genofobia
- Avoidance - basen, plaża, ćwiczenia publiczne
- Compulsive sprawdzanie w lustrze, fotografowanie, ważenie
- Shopping addictions związane z ciałem (cosmetics, fashion, surgery)
- Depresja, lęk uogólniony wtórnie
Specyfika kobiet i mężczyzn
Kobiety: kulturowo silniejsza presja "thin ideal". Kultura diety. Beauty industry. "Twoja wartość = wygląd". Powiązany temat: Wzorce u kobiet.
Mężczyźni: "muscular ideal" + "lean ideal". Mniej rozpoznana presja. Bigoreksja, problemy z wagą. Powiązany temat: Bigoreksja.
Wszyscy: Instagram filtry + photoshop = standard niemożliwy do osiągnięcia. Powiązany temat: Porównywanie się.
Pierwsza linia: psychoterapia
1. Psychoterapia - kluczowa. Polecane:
- CBT (cognitive restructuring of ciało-related beliefs)
- Schema Therapy - schemat "defectiveness/shame"
- EMDR przy traumie (bullying, ciało-related abuse)
- IFS - wewnętrzne części
- Compassion-Focused Therapy (Paul Gilbert) - szczególnie skuteczna przy wstydzie ciała
- Ciało-based therapies (Somatic Experiencing) przy traumie ciała
Czas: 6-18 miesięcy.
2. Psychiatra przy depresji, BDD, zaburzeniach odżywiania.
3. Dietetyk ED-aware jeśli zaburzona relacja z jedzeniem. NIE dietetyk fitness - często wzmacnia wzorzec.
4. HAES (Health At Every Size) ramy - ruch który separuje zdrowie od wagi. Lindo Bacon - "Health at Every Size".
5. Neutralność wobec ciała > pozytywne podejście do ciała. Pozytywizm wobec ciała ("kochaj swoje ciało!") jest dla niektórych za ekstremalne. Neutralność wobec ciała ("ciało jest narzędziem, nie definicją mnie") często bardziej dostępne.
Praktyka - co robić od dziś
- Audyt media społecznościowe - usuń obserwację każdego konta wywołującego negatywne emocje cieliste
- Stop sprawdzanie ciała - limit lustra (1-2× dzień max), waga 1×/tydzień max lub wcale
- Stop rozmowa o ciele - sam o sobie i innych. "Schudłaś!" / "Wyglądasz źle" - nie używaj
- Granice wokół ciało shamingu - z rodziną, partnerem. "Proszę nie komentuj mojego wyglądu"
- Aktywność dla przyjemności, nie zmiany ciała - taniec, joga, spacer, basen w swoim tempie
- Ubrania pasujące teraz - wymień te które są "za jak schudnę". Stresor chroniczny
- Lekarz POZ jeśli zaburzenia somatyczne (waga, hormony, niedobory)
- Psychoterapia jako fundament
Czego unikać
- Kultura diety - radical diety, "przed-i-po"
- Calorie counting apps przy zaburzeniach jedzenia
- Fitness influencerzy tworzący niemożliwe ideały
- Cosmetic surgery jako rozwiązanie psychologiczne (czasem pomaga, czasem wzmacnia BDD)
- "Concern trolling" od rodziny - granice
- Przed-po photos jako motivation - często wywołuje obsesję
Książki
- Lindy West - "Shrill"
- Roxane Gay - "Hunger"
- Anuschka Rees - "Beyond Beautiful"
- Lindo Bacon - "Health at Every Size"
- Sonya Renee Taylor - "The Ciało Is Not an Apology"
- Renee Engeln - "Beauty Sick"
- Christy Harrison - "Anti-Diet"
Gdzie hipnoterapia może być pomocna
- Wewnętrzny krytyk z głosem rodzica/bullying
- Wstyd toksyczny wokół ciała
- Trauma bullyingu / ciało shamingu z dzieciństwa w ramach trauma-aware
- Compassion praktyka - uczenie się przyjazności do własnego ciała
- Reintegracja sensoryczna przy disconnection od ciała
- Lęk wokół intymności
- Kotwica zasobów
Praktyczne info
Gabinet - Gdańsk-Letnica. Pracuję jako uzupełnienie psychoterapii. Z klientami z klinikalnymi zaburzeniami odżywiania pracuję wyłącznie w ramach ED-zespół. Pierwsza konsultacja 30 min bezpłatnie. Sesje stacjonarnie / online (popularne - anonimowość) / dojazd (Trójmiasto). Pełen cennik: oferta →
Twoje ciało nie jest projektem do naprawienia - jest Twoim domem
Z psychoterapią + neutralność wobec ciała + wsparciem regulacyjnym - można odbudować relację z ciałem.
Zobacz pełną ofertę →Stowarzyszenie Anoreksja Bulimia: sab.org.pl. Telefon Zaufania w Kryzysie 116 123. Tekst nie jest poradą medyczną.