Czym jest andropauza klinicznie
Late-Onset Hypogonadism (LOH) - diagnoza ICD/DSM uznana. Wymaga:
- Objawy kliniczne (lista poniżej)
- Niski testosteron na badaniu - <300 ng/dL (niektóre normy <231 ng/dL dla rozpoznania)
- Wykluczenie innych przyczyn
Częstość: ~20% mężczyzn 60+, ~30% mężczyzn 70+. Spadek testosteronu fizjologiczny (~1% rocznie po 30), klinika gdy znaczący + objawy.
NIE każdy mężczyzna 50+ ma LOH. Wymaga diagnozy.
Objawy
- Spadek libido. Powiązany temat: Libido
- Erectile dysfunction
- Zmęczenie nieproporcjonalne
- Spadek masy mięśniowej
- Wzrost tkanki tłuszczowej (zwłaszcza brzusznej)
- Drażliwość, depresja
- Mgła mózgowa, spadek koncentracji
- Osłabienie kości (osteoporoza/osteopenia)
- Zaburzenia snu
- Spadek pewności siebie / ambicji
Pierwsza linia
1. Lekarz POZ + pełne badania:
- Testosteron całkowity i wolny (rano, na czczo)
- SHBG, LH, FSH, prolaktyna, estradiol
- Lipidogram, glukoza
- PSA
- Tarczyca
2. Endokrynolog / urolog z subspecjalizacją andrologiczną - diagnoza, decyzja o leczeniu.
3. TRT (Testosterone Replacement Therapy) - decyzja u lekarza. Wskazania, przeciwwskazania (rak prostaty, choroba kardiologiczna). NIE jest dla każdego.
4. Lifestyle interventions:
- Trening siłowy (najsilniejsze evidence non-farmakologiczne)
- Higiena snu
- Stres management
- Dieta (vit D, magnez, cynk)
- Ograniczenie alkoholu
- Redukcja tłuszczu trzewnego
5. Psychiatra przy depresji klinicznej - andropauza często z depresją.
6. Polskie Towarzystwo Andrologiczne.
Czego unikać - pułapki
- Self-prescribed TRT z internetu - niebezpieczne. Zawsze lekarz
- "Naturalne testosterone boosters" - większość bez evidence
- Tate / redpill ideologie obiecujące "alpha male transformation" - toksyczne
- Anabolic steroids bez wskazań medycznych - niebezpieczne dla zdrowia
- Ignorowanie objawów przez wstyd społeczny - klasyczny błąd polskiego mężczyzny 50+
Wymiar psychologiczny - "kryzys wieku 50+"
Andropauza zbiega się czasowo z:
- Plateau zawodowym
- Dziećmi opuszczającymi dom
- Konfrontacją ze śmiertelnością. Powiązany temat: Tanatofobia
- Kryzysem znaczenia. Powiązany temat: Kryzys wieku średniego
- Konfliktami w związku
- Stratami (rodzice, koledzy)
Hormonal + psychospołeczne nakładają się.
Hipnoterapia w tej fazie
- Lęk wtórny, depresja sytuacyjna
- Bezsenność
- Wewnętrzny krytyk "starzenie = porażka". Powiązany temat: Wewnętrzny krytyk
- Niska samoocena wtórna do zmian. Powiązany temat: Niska samoocena u mężczyzn
- Egzystencjalny aspekt tranzycji
- Kryzys tożsamości - nowa rola "starszego mężczyzny"
- Kotwica zasobów
NIE leczy andropauzy. Andropauza to biologia. Hipnoterapia to wsparcie regulacji emocji wokół tranzycji.
Książki
- Robert Bly - "Iron John"
- James Hollis - "Finding Meaning in the Second Half of Life"
- Sam Keen - "Fire in the Belly"
- David Deida - kontrowersyjny ale ciekawy o polarności
- James Hollis - "Under Saturn's Shadow"
Praktyczne info
Gabinet - Gdańsk-Letnica. Pierwsza konsultacja 30 min bezpłatnie. Sesje stacjonarnie / online (popularne wśród mężczyzn - anonimowość) / dojazd (Trójmiasto). Pełen cennik: oferta →
50+ to nie koniec - to druga połowa życia
Z endokrynologiem + ewentualnie TRT + lifestyle + wsparciem regulacyjnym - można żyć pełniej.
Zobacz pełną ofertę →Decyzje o TRT należą do endokrynologa/urologa. Tekst nie jest poradą medyczną. Mężczyźni mają wyższą stopę samobójstw - przy myślach samobójczych natychmiastowa konsultacja u psychiatry. Telefon Zaufania w Kryzysie 116 123.